عبد الحسين ميرزا فرمانفرما

336

مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )

يك همچو قلعه را كه مسلما مثل قلعهء بم بلكه به ملاحظاتى بهتر هم بوده است سالها آن را تعمير نكرده‌اند و طورى رو به انهدام گذاشته كه فقط از دور هيولاى آن به قلعه مىماند و همين‌كه داخل آن شوى يك عمارت و برج و يك بدنهء حصار صحيح و نريخته ندارد و تمامش باير و غامر است . خاك آن هم براى استحاله به شوره خيلى مستعدّ و خوب است و مكرّر از صفحات فارس و بنادر به اينجا آمده و از خاك آن شوره ساخته و برده‌اند . مزار شاه اشرف 635 زيارتگاهى نيز در پاى قلعه واقع است كه آن را مزار شاه اشرف برادر شاه صفى الدين سابق الذكر و از اولاد سلطان اولياء امير المؤمنين عليه السّلام مىدانند و در آنجا بقعه و رواقى ساخته [ اند ] و يك نفر خادم و چند نفر درويش در آنجا ساكن [ اند ] و ملجاء امام و مطاف خاص و عامّ آن حدود و از هر جهت مثل مزار شاه صفى الدّين است و پنجاه شصت اصله نخل هم در حوالى مزار متعلق به خادم است و مالياتى بر آن بسته‌اند . كوه دستجرد - كوه كشيت 636 در يمين منوجان به فاصلهء نيم فرسخ كوهى است موسوم به كوه دستجرد و حوالى آن چشمه‌سار بسيار و علوفهء زياد و شكار بىشمار است و [ از ] اقسام سباع هم پلنگ زياد و خرس و كفتار و گرگ كمتر است . ولى مزارع و معلوماتى ندارد . در يسار آن به فاصلهء سه فرسخ كوه بسيار بزرگ سنگلاخ سخت عمود است كه صعود بر آن به نهايت دشوار و موسوم به كشيت است . علوفه و شكار و سباع و چشمه‌سار نيز دارد . راه‌جغين 637 از منوجان خطّى به جنوب غربى سير كرده و به جغين مىرود . راهش خراب و جزئى سنگلاخ و اطراف راه هم علوفه از قبيل درمشو و كلته بسيار و آهو زياد از اندازه است [ 368 ] و همين‌كه نيم فرسخ بگذرى به چشمه‌سارى مىرسد كه منبع آب جغين همان تواند بود . به اين معنى كه آب اين چشمه‌سار در خشك‌رودى سير مىكند كه به يسار اين جادّه مىرود و نيم فرسخ گذشته به زمين فرومىرود و از يك فرسخى جغين از كف همان رودخانه مىجوشد و به جغين مىرود و خطّ اين جادّه